Truyen thuyet Do Thai

Mình viết bài này có thể hơi đụng chạm chút; nhưng suy nghĩ này cứ tồn tại trong đầu khi đọc quyển sách Truyền thuyết Do Thái.

Ba thường nói về nước Trung Quốc rằng, ngày xưa TQ rất nhỏ và nó thường bị các nước khác xâm chiếm. Nhưng khi nước khác xâm chiếm rồi thì bị đồng hoá và trở thành người Trung Quốc. Tôi biết người nghe được câu này dễ tự ái. Khi nhỏ, tôi cũng thấy mâu thuẫn trong nhận xét này. Tuy nhiên, sau khi học lịch sử ở trường rồi đọc truyện, rồi đọc sách Khổng, tôi bắt đầu thắc mắc

1. Người Trung Quốc hiện giờ tự gọi mình là dân tộc Hán. Điều này không hợp lý lắm. Trước nhà Hán có rất nhiều đời vua như Hạ, Thang/Thương, Chu, Tần... Lưu Bang lại không phải là một anh hùng, sao người ta dùng niên hiệu Hán để gọi tên dân tộc.

2. Khổng tử đi chu du thiên hạ, mục đích là xem có minh quân để thờ hay không. Điều này cũng có nghĩa là ông không có tư tưởng trung thành kiểu "Quân xử thần tử, thần bất tử bất trung" mà người ta gán cho Nho học.

Đọc một số sách xưa như Tả truyện, Lễ Ký, Phong Thần. Trong các truyện này có kể về nguồn gốc của vua Thành Thang, vua Chu đều là các chư hầu ngoài Trung Nguyên. Chu Văn Vương ở phía Tây, Thành Thang nếu không nhớ nhầm là ở phía Bắc.

Sách có kể như vậy: khi vua Thang đi chinh phục các nước phía Tây thì dân các nước phía Đông trách không sang nước mình. Nguyên nhân vì vua Kiệt (nhà Hạ) quá thối nát còn Thành Thang thì nổi tiếng nhân đức.

Nói một cách khác, tư tưởng của Khổng không coi trọng khái niệm dân tộc hoặc quốc gia. Ông đề cao tính nhân đức của các bậc quân tử (vua/quan). Ai có nhân, ông theo hầu và dạy học trò như thế.

Nếu cho rằng tư tưởng Khổng giáo ảnh hưởng sâu nặng nhất ở Trung Hoa, điều này cũng có thể xem rằng người Trung Hoa rất thoáng trong khái niệm dân tộc và quốc gia. Họ luôn sẵn sàng tiếp nhận những luồng gió từ bên ngoài.